Việc hoàn thuế GTGT cho hàng hóa xuất khẩu luôn đi kèm với những quy định khắt khe về chứng từ thanh toán và hợp đồng. Công văn 11797/BTC-TCT sửa đổi, bổ sung cho Công văn 1752/BTC-TCT là “lá chắn” giúp doanh nghiệp hiểu rõ các yêu cầu từ Bộ Tài chính để tránh bị từ chối hoàn thuế. Hãy cùng chuyên gia Centax phân tích các điểm cốt lõi và cập nhật quy trình hoàn thuế mới nhất năm 2025.
1. Bối cảnh của Công văn 11797/BTC-TCT và Công văn 1752/BTC-TCT
Năm 2014, để ngăn chặn tình trạng gian lận hoàn thuế GTGT qua đường xuất khẩu, Bộ Tài chính đã ban hành Công văn 1752. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện, một số quy định về chứng từ thanh toán qua ngân hàng gây khó khăn cho doanh nghiệp chân chính.
Vì vậy, Công văn 11797/BTC-TCT ra đời nhằm sửa đổi, bổ sung các điểm chưa phù hợp, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc kiểm soát nhưng vẫn đảm bảo chặt chẽ tính pháp lý của dòng tiền.
2. Các nội dung sửa đổi trọng tâm về chứng từ thanh toán qua ngân hàng
Công văn 11797 tập trung vào việc xác minh chứng từ thanh toán qua ngân hàng đối với hàng hóa xuất khẩu – điều kiện tiên quyết để được áp dụng thuế suất 0% và hoàn thuế GTGT.
- Xác minh dòng tiền: Yêu cầu các Cục Thuế phải kiểm tra kỹ sao kê ngân hàng để đảm bảo tiền từ người mua nước ngoài chuyển về đúng tài khoản của người bán tại Việt Nam.
- Xử lý các trường hợp thanh toán bên thứ ba: Hướng dẫn chi tiết cách đối chiếu khi việc thanh toán được thực hiện qua bên thứ ba (phải có quy định rõ trong hợp đồng và phụ lục hợp đồng).
- Phân loại rủi ro: Phân loại doanh nghiệp để thực hiện “Hoàn thuế trước, kiểm tra sau” hoặc “Kiểm tra trước, hoàn thuế sau”.
3. Những quy định doanh nghiệp cần lưu ý năm 2025
Tại Centax, chúng tôi nhận thấy quy trình hoàn thuế năm 2025 đã có những bước tiến lớn về công nghệ. Doanh nghiệp cần cập nhật các thay đổi so với thời kỳ Công văn 11797:
- Hoàn thuế điện tử 100%: Mọi hồ sơ từ đề nghị hoàn (Mẫu 01/HT) đến giải trình bổ sung đều được thực hiện qua cổng thông tin của Tổng cục Thuế.
- Hóa đơn điện tử (E-Invoice): Không còn sử dụng hóa đơn giấy như thời điểm 2014. Việc đối soát hóa đơn đầu vào được hệ thống tự động thực hiện, giúp rút ngắn thời gian xác minh.
- Hệ thống phân tích rủi ro tự động: Cơ quan Thuế sử dụng AI để phân tích các dấu hiệu rủi ro dựa trên dữ liệu lớn (Big Data), thay vì kiểm tra thủ công như trước đây.
| Nội dung | Quy định cũ (CV 11797) | Quy định hiện hành (2025) |
| Hình thức nộp hồ sơ | Trực tiếp hoặc bưu điện | Trực tuyến 100% |
| Xác minh thanh toán | Kiểm tra sao kê giấy | Đối soát dữ liệu ngân hàng điện tử |
| Thời gian giải quyết | 40 ngày (Kiểm trước) | Giảm còn 6 – 40 ngày tùy phân loại |
4. Kinh nghiệm thực chiến để hoàn thuế thành công
Dưới góc độ chuyên gia 15 năm kinh nghiệm, tôi khuyên kế toán CenTax cần chuẩn bị “bộ hồ sơ sạch” như sau:
- Hợp đồng ngoại thương: Phải ghi rõ phương thức thanh toán, thời hạn thanh toán và thông tin ngân hàng của hai bên.
- Tờ khai hải quan: Đã được thông quan và khớp với thông tin trên hóa đơn điện tử.
- Chứng từ ngân hàng: Phải có “Điện chuyển tiền” (Swift) và báo Có của ngân hàng. Đặc biệt lưu ý nếu có sự lệch pha về số tiền do phí ngân hàng, cần có giải trình cụ thể.
Dù Công văn 11797/BTC-TCT mang tính hướng dẫn nghiệp vụ tại một thời điểm nhất định, nhưng tinh thần về quản lý dòng tiền và tính xác thực của giao dịch vẫn còn nguyên giá trị. Năm 2026, doanh nghiệp cần kết hợp kiến thức nền tảng này với các công cụ công nghệ mới để quá trình hoàn thuế diễn ra suôn sẻ.
Tải về: Trọn bộ Hồ sơ Hoàn thuế GTGT cho hàng xuất khẩu năm 2025