1. Tổng quan về Thông tư 78/2014/TT-BTC
Thông tư 78/2014/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành ngày 18/06/2014, hướng dẫn thi hành Luật Thuế TNDN và Nghị định số 218/2013/NĐ-CP.
Trong hệ thống pháp luật thuế năm 2025, Thông tư 78 vẫn giữ vai trò chủ đạo, quy định về:
- Phương pháp tính thuế TNDN.
- Xác định doanh thu, chi phí và thu nhập chịu thuế.
- Chế độ miễn, giảm và ưu đãi thuế TNDN.
2. Công thức tính Thuế TNDN chuẩn
Để tính số thuế TNDN phải nộp, doanh nghiệp áp dụng công thức theo quy định tại Điều 3:
Thuế TNDN phải nộp = (Thu nhập tính thuế – Quỹ KH &CN) \Thuế suất
Trong đó, Thu nhập tính thuế được xác định như sau:
Thu nhập tính thuế = Thu nhập chịu thuế – (Thu nhập miễn thuế + Các khoản lỗ kết chuyển)
Thu nhập chịu thuế = (Doanh thu – Chi phí được trừ) + Thu nhập khác
3. Điều kiện để Chi phí được trừ (Chi phí hợp lý)
Đây là phần “sát sườn” nhất mà cơ quan Thuế thường rà soát rất kỹ. Theo Điều 6 Thông tư 78 (đã được sửa đổi bởi Thông tư 96), khoản chi được trừ phải thỏa mãn 3 điều kiện vàng:
- Tính thực tế: Khoản chi thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
- Hóa đơn chứng từ: Có đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp (Hóa đơn điện tử theo Nghị định 123/2020/NĐ-CP).
- Thanh toán không dùng tiền mặt: Đối với các hóa đơn có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên (giá đã bao gồm thuế).
4. Các khoản chi KHÔNG được trừ cần lưu ý
Dựa trên kinh nghiệm 15 năm tư vấn quyết toán, Centax tổng hợp các lỗi sai phổ biến khiến doanh nghiệp bị truy thu thuế:
- Chi khấu hao TSCĐ: Không đúng quy định tại Thông tư 45/2013/TT-BTC hoặc TSCĐ không phục vụ sản xuất kinh doanh.
- Chi phúc lợi: Tổng số chi vượt quá 01 tháng lương bình quân thực tế thực hiện trong năm.
- Chi lãi vay: Vượt mức 150% lãi suất cơ bản của Ngân hàng Nhà nước hoặc chi lãi vay tương ứng với phần vốn điều lệ còn thiếu.
- Tiền lương: Tiền lương không được ghi cụ thể trong Hợp đồng lao động hoặc Quy chế tài chính.
| Loại chi phí | Mức khống chế/Lưu ý |
| Thuế suất phổ thông | 20% |
| Ưu đãi thuế suất | 10% hoặc 17% (tùy lĩnh vực/địa bàn) |
| Lỗ kết chuyển | Tối đa không quá 05 năm liên tục |
5. Kinh nghiệm “Vàng” khi quyết toán Thuế TNDN 2025
Tại Centax, chúng tôi khuyên các bạn kế toán cần chuẩn bị tâm thế cho kỳ quyết toán bằng các bước sau:
- Rà soát hóa đơn rủi ro: Sử dụng công cụ tra cứu của Tổng cục Thuế để loại bỏ các hóa đơn từ doanh nghiệp “bỏ trốn” hoặc tạm dừng hoạt động.
- Hoàn thiện Quy chế chi tiêu nội bộ: Đây là căn cứ pháp lý quan trọng để bảo vệ các khoản chi không có hóa đơn nhưng có chứng từ (như chi phụ cấp, ăn ca).
- Đối chiếu doanh thu: Đảm bảo doanh thu trên tờ khai thuế GTGT và doanh thu trên Báo cáo kết quả kinh doanh (mẫu B02-DN) phải logic và có giải trình nếu lệch.
Thông tư 78/2014/TT-BTC là văn bản mang tính nền tảng. Việc hiểu đúng bản chất “Chi phí được trừ” và “Thu nhập chịu thuế” sẽ giúp doanh nghiệp không chỉ tuân thủ pháp luật mà còn tối ưu hóa được dòng tiền. Tại CenTax, chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ bạn giải quyết các tình huống khó khăn nhất trong kỳ quyết toán thuế năm 2025.
Tải về: Toàn văn Thông tư 78/2014/TT-BTC và các văn bản sửa đổi bổ sung PDF